ΤΟ ΨΗΦΙΑΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ
23_08_2019

Πολυκατοικία στην οδό Σεμιτέλου 5

Νίκος Βαλσαμάκης _ 1953

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ

Κατηγορία
Πολυκατοικίες
Χρόνος μελέτης
1951
Χρόνος αποπεράτωσης
1953
Διεύθυνση έργου
Σεμιτέλου 5, Αθήνα, Αττική

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Κτισμένη στην αρχή της δεκαετίας του 1950, η πολυκατοικία της οδού Σεμιτέλου αποτελεί τυπολογική, μορφολογική και κατασκευαστική ανανέωση του κτηριολογικού τύπου της αθηναϊκής πολυκατοικίας. Το κτήριο έχει ισόγειο τέσσερις ορόφους και εσοχή. Ο διαχωρισμός αυτός εκφράζεται στην πρόσοψη σε τρεις διακεκριμένες ζώνες, οι οποίες διαφοροποιούνται με τη χρήση υλικών διαφορετικής υφής και χρωμάτων σε ποικίλους συνδυασμούς, που συναντώνται και στην είσοδο. Ελεύθερα κυκλικά υποστυλώματα, τα οποία δηλώνουν τον φέροντα οργανισμό και στηρίζουν τον κορμό του κτηρίου, μαζί με λιθοδομή από πέτρα Καπανδριτίου σε δεύτερο επίπεδο διαμορφώνουν τη βάση-ισόγειο. Η βάση βρίσκεται σε υποχώρηση ως προς τον κύριο πρισματικό όγκο της κατασκευής. Στους τυπικούς ορόφους οι εξώστες φτάνουν ως τα πλάγια όρια και έχουν σημαντικό βάθος. Υποστυλώματα χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνθεσή τους σε ένα κανονικό πλέγμα οριζόντιων και κατακόρυφων αξόνων. Αντιμετωπίζεται έτσι το πρόβλημα του ηλιασμού και ταυτόχρονα δημιουργείται μία δεύτερη όψη που αντιστοιχεί στην εσωτερική διάταξη του κτίσματος και την κατασκευή του οπλισμένου σκυροδέματος. Η πραγματική αυτή όψη, με τις συρόμενες ξύλινες μπαλκονόπορτες που βρίσκεται σε δεύτερο επίπεδο υποτονίζεται. Το σκούρο χρώμα των τοίχων της, σε αντίθεση με το λευκό του εξωτερικού πλέγματος συμβάλλει στον τονισμό του βάθους των εξωστών και στον σαφή διαχωρισμό των δύο επιπέδων της πρόσοψης. Μία άλλη καινοτομία ήταν η λειτουργική οργάνωση της κάτοψης σε ζώνες (ύπνου, υποδοχής, βοηθητικών χώρων-κουζίνας-λουτρού). Στην κάτοψη διακρίνονται ο κύριος άξονας συμμετρίας (κάθετος στην όψη) ο οποίος χωρίζει σε δύο διαμερίσματα, καθώς και δύο δευτερεύοντες, παράλληλους με τον προηγούμενο που χωρίζουν κάθε διαμέρισμα σε δύο συμμετρικά μέρη. Το κλιμακοστάσιο τοποθετείται στο κέντρο βάρους της κάτοψης, ενώ τα άλλα δύο βοηθητικά κλιμακοστάσια είναι σε άμεση επαφή με την κουζίνα, η οποία βρίσκεται σε άμεση σχέση με τον χώρο φαγητού και σε επαφή με ένα μικρό δωμάτιο υπηρεσίας. 

Για τη σημασία της πολυκατοικίας στην οδό Σεμιτέλου 5, ο Δ. Φιλιππίδης σημειώνει: 'Η πρώτη του κιόλας πολυκατοικία απέδειξε τη φοβερή στειρότητα της πρώιμης ελληνικής πολυκατοικίας, δίνοντας ταυτόχρονα ένα μάθημα σύνθεσης σε όλους όσους είχαν συμβιβαστεί με την εμπορική σκοπιμότητα, παραμελώντας ή αδιαφορώντας για το τελικό αποτέλεσμα.' (Φιλιππίδης Δ. σ.289)

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Βιβλιογραφία
  • 'Πολυκατοικία Σεμιτέλου 5', Αρχιτεκτονική, τχ.3, 1957, σσ. 28-29.
  • Philippides D., 'Chapter 24, GREECE', Sanderson W. (ed.), International Handbook of Contemporary Developments in Architecture, Guenwood Press 1981, pp. 335-336. 
  • Philippides D., 'The quiet revolution: residential architecture by Nicos Valsamakis', Nicos Valsamakis 1950 - 1983, Constantopoulos El. (Ed.), 9H Publications, 1984, pp. 102-103.
  • Nicos Valsamakis 1950 - 1983, Constantopoulos El. (Ed.), 9H Publications, 1984, pp. 10-11.
  • Greek Ministry of Culture, 5th International Exhibition of Architecture, New Public Buildings, Biennale di Venezia 1991, p. 83.
  • 'Πολυκατοικία Σεμιτέλου 5', Αρχιτεκτονικά Θέματα, τχ. 26, 1992, σ. 70.